Muhterem Hocam, imtihanlar Allahû Tealâ tarafından bizlere kolay olandan zor olana doğru bir sıralama ile mi veriliyor? Kur'ân-ı Kerim’e göre sabır, şükür, bolluk, yokluk gibi imtihanlar da 7 safha mı teşkil ediyor? Açıklayabilir misiniz?

Soru

Muhterem Hocam, imtihanlar Allahû Tealâ tarafından bizlere kolay olandan zor olana doğru bir sıralama ile mi veriliyor? Kur'ân-ı Kerim’e göre sabır, şükür, bolluk, yokluk gibi imtihanlar da 7 safha mı teşkil ediyor? Açıklayabilir misiniz?

Cevap

Allahû Tealâ’nın hangi standart içerisinde verdiği, tamamen kişi ile Allah arasındaki bir muhtevaya dayalıdır. Ama Bakara suresinin 155. âyet-i kerimesine baktığımız zaman:

2/BAKARA-155: Ve le nebluvennekum bi şey’in minel havfi vel cûi ve naksın minel emvâli vel enfusi ves semerât(semerâti), ve beşşiris sâbirîn(sâbirîne). Ve sizi mutlaka korku ve açlıktan ve mal, can ve ürün eksikliğinden imtihan ederiz. Ve sabredenleri müjdele.

Burada da nefs var olduğu süre içerisinde devamlı olarak imtihanlar vardır: “Sizi korkuyla (1), açlıkla (2), mallarınızdan eksiltmekle (3), canlardan eksiltmekle (4) ve ürünlerden eksiltmekle (5) imtihan ederiz. Sabredenleri müjdele.”

İşte bu açıdan beş şeyle imtihan oluyoruz. Bu imtihanların hepsini geçen kişiyi Allahû Tealâ sabırla sabrettikleri için müjdeliyor. Kolay olan herşey Allah’ın yardımıyla gerçekleşiyor. Allah’la birlikte, Allah yolunda herşey kolaydır. Çünkü Allah’ın yardımıyla gerçekleşiyor.

HADÎS-İ ŞERİF Kaynak: Muslim "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; Sevdiriniz (müjdeleyiniz), nefret ettirmeyiniz."

Bütün Resûller ne ile geliyorlar? “Biz, Resûllerimizi müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderiyoruz." Öyleyse Muhterem Efendimiz ne buyuruyor? “Seviniz ve sevdiriniz. Nefret etmeyiniz ve nefret ettirmeyiniz. Kolaylaştırınız ve müjdeleyiniz (Bir dilek). Zorlaştırmayınız ve nefret ettirmeyiniz.”

İşte zor olandan doğru bir sıralama ile bu şekilde verilebiliyor. "Dolayısıyla Kur'ân-ı Kerim’e göre sabır, şükür, bolluk, yokluk gibi imtihanlar da 7 safhayı mı teşkil ediyor?" Sabır da 7 safhayı teşkil ediyor. Şükür de yedi safhada gerçekleşiyor. 7 safha sabır, 7 safha şükür:

7 SAFHA SABIR 1. MU’MİNUN-111: Muhakkak ki Ben, onlar sabırlarından dolayı kurtuluşa erenler olduğundan, bugün onlara mükâfatlarını verdim. BAKARA-155: Ve sizi biraz korku, biraz açlık, biraz da maldan, candan ve ürünlerden eksiltmekle imtihan ederiz. Sabredenleri müjdele. 2. BAKARA-45: (Allah’tan) sabırla ve namazla istiane (özel yardım) isteyin. Ve muhakkak ki o, huşû sahibi olanlardan başkasına elbette ağır gelir. 3. HÛD-11: Sabredenler ve salih amel (nefsi tezkiye edici amel) yapanlar hariç. İşte onlar için mağfiret (günahların sevaba çevrilmesi) ve büyük ecir (mükâfat, bedel) vardır. 4. ENFAL-46: Allah’a ve O’nun Resûl’üne itaat edin, niza etmeyin (anlaşmazlığa düşmeyin), yoksa zayıf düşersiniz ve kuvvetiniz (elinizden) gider. Sabredin. Muhakkak ki Allah, sabredenlerle beraberdir. 5. HACC-35: …Onlara isabet edenlere (musîbetlere) sabredenlerdir ve salâtı (namazı) ikame edenlerdir. Ve onlar, onları rızıklandırdığımız şeylerden infak ederler. 6. ÂLİ İMRÂN-17: (Onlar), sabredenler, sâdıklar (ahdlerine vefa edenler), kânitin olanlar (Allah’ın huzurunda saygı ile duranlar), infak edenler (Allah için verenler) ve seherlerde mağfiret dileyenlerdir. 7. ASR-3: Ama âmennû olanlar (ilk 7 basamağı aşanlar), nefs tezkiyesi yapanlar (ikinci 7 basamağı aşanlar), Allah’a ruhu ulaşıp Hakk’ı tavsiye edenler (üçüncü 7 basamağı aşanlar) ve sabrı tavsiye edenler (dördüncü 7 basamağı aşanlar) hariç.

7 SAFHA ŞÜKÜR 1. DEHR-3: Muhakkak ki Biz, onu (Allah’a ulaştıran) yola hidayet ettik. Fakat o, ya (Allah’a ulaşmayı diler) şükreden olur, ya da (Allah’a ulaşmayı dilemez) küfreden olur. 2. NİSÂ-147: Eğer siz şükrederseniz ve âmenû olursanız Allah size azap etmez. Ve Allah Şâkir’dir (şükrün karşılığını verendir), Alîm’dir. 3. NAHL-121: O’nun (Allah’ın) ni’metlerine şükredici idi. (Allah), onu seçti. Ve onu Sıratı Mustakîm’e (Allah’a ulaştıran yola) hidayet etti (ulaştırdı). 4. SEBE-13: Ona dilediği şeyleri, mihraplar (mescidler, saraylar, yüksek binalar), heykeller, havuz gibi büyük çanaklar, sabit kazanlar yapıyorlar(dı). Ey Dâvud ailesi, şükrederek çalışın! Ve kullarımdan, çok şükredenler azdır. 5. LOKMAN-12: Ve andolsun ki Lokman’a hikmet verdik ki; Allah’a şükretsin. Ve kim şükrederse, o taktirde sadece kendi nefsi için şükreder. İBRAHİM-7: Ve o zaman Rabbiniz size bildirmişti ki; eğer şükrederseniz (ni’metlerinizi) artırırım, eğer küfrederseniz olursanız muhakkak ki azabım şiddetlidir. 6. İBRAHİM-5: … Muhakkak ki; bunda şükredip sabredenlerin hepsi için âyetler (deliller) vardır. 7. A'RÂF-144: (Allahû Tealâ) şöyle buyurdu: “Ey Musa! Muhakkak ki; Ben, risaletimle ve kelâmımla seni insanların üzerine seçtim. Artık sana verdiğim şeyleri al. Ve şükredenlerden ol.”

Allah razı olsun.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 8 Kasım 2026Son güncelleme: 8 Kasım 20263 dk okuma1