Muhterem Hocam, Allah’ın daveti nedir?

Soru

Muhterem Hocam, Allah’ın daveti nedir?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, Allahû Tealâ’nın bütün insanlar için, Hz. Âdem (A.S)’dan kıyamet gününe kadar yaşayabilecek bütün insanlar için, bay ve bayan herkes için, evvel emirde Kendi Zât'ına daveti var.

Hedef emirlerin her biri bir daveti içeriyor:

7 HEDEF EMİR

VAHDET

1. Allah’a Ulaşmayı Dilemek

RÛM-31: O’na (Allah’a) yönelin (Allah’a ulaşmayı dileyin) ve O’na karşı takva sahibi olun. Ve namazı ikame edin. Ve (böylece) müşriklerden olmayın.

TEVHİD

2. 12 İhsanla Mürşide Tabi Olmak

MU’MİN-15: …. Allah, kullarından dilediği kişinin üzerine Allah’a ulaşma gününün geldiğini ihtar etmek için, emrinden (Allah’ın emrini tebliğ edecek) bir ruh (devrin imamının ruhunu) ulaştırır.

TESLİM:

3. Ruhun Allah’a Teslimi

RA'D-21: Ve onlar Allah’ın (ölmeden evvel), Allah’a ulaştırılmasını emrettiği şeyi (ruhlarını), O’na (Allah’a) ulaştırırlar. Ve Rab’lerine karşı huşû duyarlar ve kötü hesaptan korkarlar.

4. Fizik Vücudun Allah’a Teslimi

YÂSÎN-60: Ey Âdemoğulları! Ben, sizlerden şeytana kul olmayacağınıza dair ahd almadım mı? Muhakkak ki; o (şeytan), size apaçık bir düşmandır.

YÂSÎN-61: Ve Ben, sizden Bana kul olmanıza (dair ahd almadım mı)? Bu da Sıratı Mustakîm (üzerinde bulunmak)tır.

5. Nefsin Allah’a Teslimi

NİSÂ-103: Namazı bitirdiğinizde; ayaktayken, otururken ve yan üzeriyken (yan üstü yatarken), Allah’ı hep zikredin! Güvenliğe kavuştuğunuzda namazı namazın erkânıyla kılın…

6. İrşada Ulaşmak

BEYYİNE-5: Onlar emrolunmadılar. Sadece hanifler olarak, Allah için dinde halis (nefslerini halis kılmış) kullar olmakla emrolundular. Ve namaz kılmakla ve zekat vermekle emrolundular. İşte kayyum olan din budur.

7. İradeyi Allah’a Teslim Etmek

EN’ÂM-97: Ve kara ve denizin karanlıklarında (nefsin afetlerinin karanlığında) yolunuzu bulmanız (hidayete ermeniz) için yıldızları (nebîler, resûller, mürşidler) kılan O’dur. Bilen bir kavim için, âyetleri detayları ile açıkladık.

Birinci safha hedef emir, Allah’a ulaşmayı dilemek. Allah bizi Allah’a ulaşmayı dilemeye davet ediyor.

İkinci safha hedef emir, mürşide tâbi olmak. Allah bizi mürşide tâbi olmaya davet ediyor.

Üçüncü safha, ruhun Allah’a teslimi. Allah bizi ruhun Zâtına teslimine davet ediyor.

Dördüncü safha, Allah bizi fizik vücut teslimine davet ediyor.

Nefsin teslimine davet ediyor, ihlâsa davet ediyor ve irade teslimine davet ediyor.

İnsanla Allah arasındaki ilişkiye baktığımız zaman 7 hedef emir var.

Tedrici basamaklar içerisinde Allah yarattığı mahlûkatın içerisinde en çok Kendisine yakın olanın insan olduğunu beyan ediyor ve bu dizayn içerisinde Kendisine yakın olmasını emrediyor.

İşte Muhterem Efendimiz şöyle buyuruyor: “İnsan olmak isterseniz tasavvuf, mutlu olmak isterseniz tasavvuf, Allah’a yakın olmak isterseniz tasavvuf, başkasını mutlu etmek isterseniz tasavvuf.”

Tasavvufun temelinde Allah’ın Zât’ına ulaşmayı dilemek ve Allah’ın Zât’ını görmek var. Allah’ın Zât’ına ulaşmak nefs tezkiyesi, Allah’ın Zât’ını görmek ise nefs tasfiyesini ihtiva ediyor.

Ve Kur’ân-ı Kerim öncelikle Allah’a ulaşma dileğine davet ediyor. Allah’ın daveti, Allah’ın Zât’ınadır, Yûnus 25.

10/YÛNUS-25 Vallâhu yed'û ilâ dâris selâm(selâmi), ve yehdî men yeşâu ilâ sırâtin mustekîm(mustekîmin).

Ve Allah, teslim (selâm) yurduna davet eder ve (teslim yurduna, Zat'ına ulaştırmayı) dilediği kimseyi, Sıratı Mustakîm'e ulaştırır.

7 Safha Daveti görüyoruz:

ALLAH’A DAVET EDENLER

1. ENFÂL-24 …Allah ve Resûlü sizi, size hayat verecek şeylere davet ettiği zaman (davete) icabet edin! Ve Allah’ın kişi ile kalbi arasına girdiğini ve muhakkak sizin O’na haşrolunacağınızı bilin!

BAKARA-139 De ki: ‘Allah hakkında bizimle mücadele mi ediyorsunuz? O, bizim de Rabbimizdir, sizin de Rabbinizdir. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir. Ve biz, O’na muhlis olanlarız.’

2. YÛSUF-108 De ki: ‘Benim ve bana tâbi olanların, basiret üzere (kalp gözüyle basar ederek, Allah’ı görerek) Allah’a davet ettiğimiz yol, işte bu yoldur.’

3. YÛNUS-25 Ve Allah, teslim yurduna davet eder ve (teslim yurduna, Zât’ına ulaştırmayı) dilediği kimseyi, Sırat-ı Müstakîm’e ulaştırır.

İSRÂ-53 Ve kullarıma de ki: ‘En güzeli söylesinler!’ Muhakkak ki şeytan, onların aralarını bozar (fesat çıkarır). Muhakkak ki o, insana apaçık düşmandır.

4. NAHL-125 Rabbinin yoluna (Allah’a ulaştıran yola, Sırat-ı Müstakîm’e) hikmetle ve güzel öğütle davet et. Onlarla en güzel şekilde mücadele et. Muhakkak ki senin Rabbin, O’nun yolundan sapanları ve hidayete erenleri bilir.

5. HACC-67 …Öyleyse emrim konusunda seninle nizâ etmesinler. Sen, Rabbine davet et. Muhakkak ki sen, mutlaka müstakîm (Allah’a doğru istikametlenmiş) olan hidayet üzeresin.

6. KASAS-87 Ve sana indirildikten sonra, Allah’ın âyetlerinden sakın seni alıkoymasın. Ve Rabbine davet et (Allah’a ulaşmaya çağır). Ve sakın müşriklerden olma!

7. FUSSİLET-33 Allah’a davet eden ve sâlih amel (nefs tasfiyesi) yapan ve: ‘Muhakkak ki ben teslim olanlardanım.’ diyenden daha güzel sözlü kim vardır?

Bu 7 Safha Davetin birincisi Enfâl 24, ikincisi Yûsuf 108 ve üçüncüsü Yûnus 25. Yûnus 25’te Allahû Tealâ, Kendi Zât’ına davet ediyor.

Nitekim insanla Allah arasındaki ilişkide Allahû Tealâ daima verendir, biz de alan konumundayız. Verenle alan arasında ilişki dua üzerine kurulmuştur.

Allahû Tealâ Bakara 186’da: “Kullarım sana benden sordukları zaman ben onlara yakınım. Dua edenin duasına icabet ederim.”

2/BAKARA-186 Ve izâ seeleke ıbâdî annî fe innî karîb(karîbun) ucîbu da’veted dâi izâ deâni, felyestecîbû lî velyu’minû bî leallehum yerşudûn(yerşudûne).

Ve kullarım sana, Benden sorduğu zaman, muhakkak ki Ben, (onlara) yakınım. Bana dua edilince, dua edenin duasına (davetine) icabet ederim. O halde onlar da Bana (Benim davetime) icabet etsinler ve Bana âmenû olsunlar (Bana ulaşmayı dilesinler). Umulur ki böylece onlar irşada ulaşırlar (irşad olurlar).

Duada neticeye ulaşmak üzere Allah’ı davet ediyoruz; "O davete icabet ederim ama bir şartla, onlar da Benim davetime icabet etsinler." Yani Allahû Tealâ diyor ki: “Ben size yardım ederim ama siz Bana ulaşmayı dilerseniz. Ben sizin duanıza icabet ederim ama mürşidime tâbi olursanız. Ben duanıza icabet ederim ama siz ruhunuzu teslim ederseniz. Ben duanıza icabet ederim ama fizik vücut teslimi yaparsanız. Ben duanıza icabet ederim ama nefs teslimi yaparsanız.”

Tabiî ki bu duaların farklılığı da ortaya çıkıyor. Dolayısıyla Allahû Tealâ’nın hemen duasına icabet ettiği, iradesini de Allah’a teslim edenlerdir. Daha ötesi var mı? Evet, tasarruf.

Allahû Tealâ her âyetle ayrı bir davet yapmak suretiyle Allah’a ulaşmayı dilemeye davet ediyor. Sonra tâbi olmaya… Dediğim gibi 7 Safha Daveti gördük. Davete icabet etmek evvela Allah’a ulaşmayı dilemektir. Zaten bir kişi Allah’a ulaşmayı dilediyse, bu dileğin sahibiyse, Allahû Tealâ geri kalanı Kendisi gerçekleştiriyor. Hangi âyet-i kerimede? Ra’d 27 ve Şûrâ 13.

RA’D - 27 ...kul innallâhe yudillu men yeşâu ve yehdî ileyhi men enâb(enâbe).

...Muhakkak ki Allah, dilediği kimseyi dalâlette bırakır ve O’na yönelen kimseyi Kendine ulaştırır (hidayete erdirir).

ŞÛRA – 13 … allâhu yectebî ileyhi men yeşâu ve yehdî ileyhi men yunîb(yunîbu).

…Allah, dilediğini Kendisine seçer ve O’na yöneleni, Kendisine ulaştırır (ruhunu hayatta iken Kendisine ulaştırır).

Başlangıçta bütün insanlar dalâlette. İşte yedi tane âyet-i kerime ile herkesin dalâlette olduğunu, Allahû Tealâ âyetlerle bize bildiriyor:

BAŞLANGIÇTA HERKES DALÂLETTE

1. Bakara-198: … Ve sizi hidayete erdirdiği şekilde siz de O’nu zikredin. Ve siz ondan (hidayetten) önce ise, elbette dalâlette kalanlardandınız.

2. Âli İmrân-164: … (Allah’ın) âyetlerini tilâvet eder, onları tezkiye eder ve onlara kitap ve hikmeti öğretir.

Ondan evvel (Allah’a ulaşmayı dilemeden evvel) onlar gerçekten açık bir dalâlet içinde idiler.

3. En’âm-77: Ay’ı doğarken görünce: “Benim Rabbim bu.” dedi. Fakat kaybolunca: “Eğer Rabbim beni hidayete erdirmezse, mutlaka dalâletteki kavimden olurum.” dedi.

4. Şuarâ-20: Musa (A.S): “Onu yaptığım zaman ben, dalâlette olanlardandım.” dedi.

5. Şûrâ-52: … sana emrimizden bir ruh (Kur’ân-ı Kerim) vahyettik. Ve sen, kitap nedir ve îmân nedir bilmiyordun. …

6. Cuma-2: … O’nun (Allah’ın) âyetlerini okur, onları tezkiye, onlara Kitab’ı ve hikmeti öğretir. Ve

daha önce (Allah’a ulaşmayı dilemeden evvel) elbette onlar, sadece açık bir dalâlet içinde idiler.

7. Duhâ-7: Ve seni dalâlette buldu sonra hidayete erdirdi.

İşte o dalâlette olanlardan her kim Ra’d 27’ye göre Allah’a yönelir, ulaşmayı dilerse Allahû Tealâ onun ruhunu kendisine ulaştırıyor, hidayete erdiriyor.

İşte Bakara 198: “Siz o hidayetten önce elbette dalâletteydiniz.”

Âli İmrân 164: “Ondan evvel Allah’a ulaşmayı dilemeden önce onlar apaçık dalâlet içindeydi.”

En’âm 77: “Rabbim beni hidayete erdirmese ben dalâletteki kavimden olurum.”

Şuarâ 20: Hz. Musa (A.S): “Onu yaptığım zaman dalâletteydim.”

Şûrâ 52: “Sen kitap nedir, îmân nedir bilmiyordun.”

Cuma 2: “Ulaşmayı dilemeden önce elbette dalâletteydin.”

Duhâ 7: “Ve seni dalâlette bulduk da hidayete erdirmedik mi?”

İşte bu dalâlette olanlardan kim Allah’a ulaşmayı dilerse Allahû Tealâ onun ruhunu Kendisine ulaştırıyor. Ve dalâlette olanlardan Allah'ın seçtiklerinden, kim Allah'a ulaşmayı dilerse Allah onu Kendisine ulaştıracağını garanti ediyor.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 14 Kasım 20268 dk okuma0