Muhterem Hocam, Allah’ın daveti herkeste neden aynı etkiyi yapmaz?

Soru

Muhterem Hocam, Allah’ın daveti herkeste neden aynı etkiyi yapmaz?

Cevap

Sevgili kardeşlerim, Allahû Tealâ herkesi serbest iradeyle yaratmış, hanif fıtratıyla. Herkeste nefsin 19 afeti var ama dağılımlar farklı. Herkeste ruh var, 19 hasletle mücehhez. Herkes serbest iradenin ve aklın sahibi.

Ama Allahû Tealâ: “Resûl göndermesem azap etmem.” diye buyuruyor âyet-i kerimede ve mutlak surette müjdeleyici ve uyarıcılar gönderiyor.

En’âm 48’de: "Biz resûllerimizi müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik.”

6/ENÂM-48 Ve mâ nursilul murselîne illâ mubeşşirîne ve munzirîn(munzirîne), fe men âmene ve asleha fe lâ havfun aleyhim ve lâ hum yahzenûn(yahzenûne).

Biz resûlleri “uyarıcılar ve müjdeleyiciler” olmaktan başka (bir şey için) göndermeyiz. Artık kim âmenû olur (Allah’a ulaşmayı dilerse) ve ıslâh olursa (nefs tezkiyesi ve tasfiyesi yaparsa) artık onlara korku yoktur, onlar mahzun da olmazlar.

Kimler için müjdeci? Allah’a ulaşmayı dileyenler için.

Kimler için uyarıcı? Dilemeyenler için.

KULLARIN ALLAH ÜZERİNDE HAKKI ALLAH’IN ONLARA RESUL GÖNDERMESİDİR

1. NİSÂ – 165 (Onlar) müjdeleyici ve uyarıcı resullerdir ki, insanların, resûllerden sonra Allah'a karşı (bizi uyaran ve müjdeleyen bir resûl gelmedi diye) hüccetleri (delilleri) olmasın. Ve Allah, Azîz'dir, Hakîm'dir.

2. İBRÂHİM – 4 Hiçbir resûlümüz yoktur ki; Biz, onu kendi kavminin lisanıyla göndermiş olmayalım. Onlara (kendi lisanlarıyla) beyan etsin diye. Öyleyse Allah, dilediğini (Allah'a ulaşmayı dilemeyenleri) dalâlette bırakır. Dilediğini (Allah'a ulaşmayı dileyenleri) hidayete erdirir. Ve O, Azîz'dir, Hikmet

3. NAHL – 36 …Biz, bütün ümmetlerin içinde resûl beas ettik (hayata getirdik, vazifeli kıldık). (Allah'a ulaşmayı dileyerek) Allah'a kul olsunlar ve taguttan içtinap etsinler diye. Onlardan bir kısmını (Resûlün daveti üzerine Allah'a ulaşmayı dileyenleri), Allah hidayete erdirdi ve bir kısmının üzerine dalâlet hak oldu...

4. İSRÂ – 15 Kim hidayete erdiyse, sadece kendi nefsi için (nefsini tezkiye ettiği için) hidayete erer. ... Ve Biz, bir resûl göndermedikçe azap edici olmadık.

5. TÂHÂ – 134 Ondan önce gerçekten Biz onları, azapla helâk etmiş olsaydık, muhakkak şöyle derlerdi: "Rabbimiz, bize resûl göndermeydin olmaz mıydı? Böylece bize de zelil (rezil) ve rüsva olmadan önce senin âyetlerine tâbi olsaydık."

6. KASAS – 47 ... "Rabbimiz keşke bize bir resûl gönderseydin böylece biz, Senin âyetlerine tâbi olur ve mü'minlerden olurduk." diyecek olmasalardı (seni Nebi-Resûl olarak göndermezdik).

KASAS – 59 Ve senin Rabbin, ülkelere, onların ana şehirlerine, onlara âyetlerimizi okuyan bir resûl göndermedikçe helâk edici olmadı.

7. ZUMER – 71 ... "Size sizden olan resûller gelmedi mi ki, size Rabbinizin âyetlerini okusun, bugüne geleceğinizi uyarsın?" dediler ki: "Evet." Fakat azap sözü kâfirlerin üzerine hak oldu.

MULK - 8-9 ... onun bekçileri ... "Size nezir gelmedi mi?" diye sordu. ... “Evet, bize nezir gelmişti. Fakat biz onu yalanladık ve Allah hiçbir şey indirmemiştir, siz ancak büyük bir dalâlet içindesiniz, dedik.”

Allah Resûlü (S.A.V) Efendimiz buyuruyor:

HADÎS-İ ŞERİF

Kaynak: Taberânî, Muvatta, İlim, 1.

"Hikmet sahibi ulemanın (âlimin) meclisinde (sohbetinde) bulunmak, kelâmını işitmek üzerinize farz kılındı. Muhakkak ki Allah bu meclislerde hikmet nuruyla ölü kalpleri diriltir. Yağmur suyuyla ölü toprakları dirilttiği gibi ölü kalpleri bu şekilde Allah diriltir."

Hikmet sahibi âlimler kimlerdir? Hikmetin muhtevasında daimî zikir vardır. Öyleyse en alt seviyede hikmet sahibi âlim, daimî zikrin sahibi ulûl’elbabtır, Muhlislerdir, Sâlihlerdir, Velî mürşidlerdir, Velî resûllerdir. Ve en üst noktada Devrin İmamıdır. Devrin İmamı her devirde bir tek kişidir.

"Hikmet sahibi âlimin sohbetinde bulunmak, kelâmını işitmek üzerinize farzdır." Bu dinleyenlerin hepsi diliyorlar mı? Hayır.

Muhammed Suresi’nin 16. âyet-i kerimesinde Peygamber Efendimiz (S.A.V)’e hitaben: “Seni dinleyenler var. Sohbet bitiminden sonra o ilim sahiplerine derler ki: ‘Bu ne söyledi?’”

47/MUHAMMED-16 Ve minhum men yestemiu ileyke, hattâ izâ harecû min indike kâlû lillezîne ûtûl ilme mâzâ kâle ânifâ(ânifen), ulâikellezîne tabaallâhu alâ kulûbihim vettebeû ehvâehum.

Ve seni dinleyenlerden bir kısmı, senin yanından çıktıkları zaman, kendilerine ilim verilenlere: “Biraz önce (O) ne dedi?” dediler. İşte onlar, Allah’ın, kalplerini mühürledikleri kişilerdir ve onlar hevalarına tâbî olanlardır.

Öyleyse hikmet sahibi âlimin sohbetinde işitmeyenler de, işitenler de var. İşitenler bu âyet-i kerimede ilim verilenlerdir. İşitmeyenler Allah’ın kalplerini tab ettiği kişilerdir. Hassalarına engel konulan kişilerdir.

Her doğan çocuk fıtratıyla, İslâm fıtratıyla doğar. Ama anne baba onu Yahudi, Mecusi, putperest yapıyor, Allah’ın dininden alıkoyuyor.

İşte A’râf 173’te: "Babalarımız şirkteydi ve biz de o şirk koşan babaların çocuklarıyız.”, "O şirk koşan babalarımızın fiilleri sebebiyle mi helâk edeceksin, dememeniz için Biz size mürşidler gönderiyoruz."

7/ARÂF-173 Ev tekûlû innemâ eşreke âbâunâ min kablu ve kunnâ zurriyyeten min ba’dihim, e fe tuhlikunâ bimâ fealel mubtilûn(mubtilûne).

“Veya fakat daha önce babalarımız da şirk koştu ve biz onlardan sonraki nesiliz. Hal böyle iken bâtılla amel edenlerin yaptıklarından dolayı mı bizi helâk edeceksin?” dersiniz diye.

Hanif fıtratı bizi teslimlere götüren temel içgüdüyü ifade ediyor. Bütün insanlarda hanif fıtratı mevcuttur ama akletmeyen bir insanda hanif fıtratı duruma hâkim olamaz. Akıl etmenin temelinde Allah’a ulaşmayı dilemek var. Akıl etmenin temelinde işitmek var.

Hanif fıtratının harekete geçeceği kişiler davete icabet edenlerdir, onlar işitenlerdir. Kişinin dini, aklı ölçüsündedir. Aklı olmayanın dini yoktur.

Mulk Suresi’nin 8, 9, 10. âyet-i kerimelerinde, özellikle 10. âyet-i kerimede: “İşleseydik ve akıl etseydik bugün cehennemde olmazdık.”

67/MULK-8 Tekâdu temeyyezu minel gayz(gayzi), kullemâ ulkıye fîhâ fevcun seelehum hazenetuhâ e lem ye’tikum nezîr(nezîrun).

(Cehennem) nerede ise öfkesinden çatlayacak gibi olur. Oraya her bir grup atılışında onun (cehennemin) bekçileri onlara: “Size nezir (uyarıcı) gelmedi mi?” diye sordu.

67/MULK-9 Kâlû belâ kad câenâ nezîrun fe kezzebnâ ve kulnâ mâ nezzelallâhu min şey'in entum illâ fî dalâlin kebîr(kebîrin).

Onlar (cehenneme atılanlar) dediler ki: “Evet, bize nezir gelmişti. Fakat biz onu yalanladık ve Allah hiçbir şey indirmemiştir, siz ancak büyük bir dalâlet içindesiniz, dedik.”

67/MULK-10 Ve kâlû lev kunnâ nesmeu ev na'kılu mâ kunnâ fî ashâbis saîr(saîri).

Ve: “Eğer biz işitmiş veya akıl etmiş olsaydık, alevli ateş halkı arasında olmazdık.” dediler.

Öyleyse cehennemlikler dünya hayatını yaşarken davete muhatap olmuşlar, daveti kabul etmemişler. Ama daveti kabul edenler, onlar işitenlerdir. İşitenleri Allahû Tealâ müjdeliyor. İşitmeyenleri de cehennemle uyarıyor. Allah razı olsun.

Yanıtlayan: Dr. Abdulcabbar BoranYayın tarihi: 17 Ağustos 2026Son güncelleme: 19 Kasım 20266 dk okuma0